1.2  เมื่อเราทราบแล้วว่า  ภาษากรีก  ἴππος (hippos) แปลว่า “ม้า” และปรากฏรูปในภาษาอังกฤษเป็น hippo และศัพท์ภาษาอังกฤษที่มีคำ hippo อยู่ จะเกี่ยวข้องอยู่กับ “ม้า” ทั้งสิ้น ทีนี้ขอให้เรากลับไปที่คำ hippopotamus  อีกครั้ง   เมื่อเราทราบแล้วว่า ศัพท์ตัวนี้ แปลตามตัวว่า “ม้าแม่น้ำ” โดยที่คำ “potamus” หรือภาษากรีก ποταμός  (potamos พอทามอส) แปลว่า  “แม่น้ำ” เราก็จะจำภาษากรีกคำนี้ได้  เพราะเราทราบคำนี้อยู่แล้ว จากคำ  hippopotamus

         

และเราก็ทราบได้เช่นเดียวกันว่า คำนี้ไปอยู่ร่วมกับภาษาอังกฤษคำใด คำนั้นจะต้องเกี่ยวข้องกับ “แม่น้ำ” ทั้งสิ้น เช่น

potamian

potamites

potamic

potamology

potamological

potamologist

ศัพท์ทั้ง 6 ตัว มีอยู่ 3 ราก ดังนี้

1  potamites – potamian

ศัพท์ทั้ง ๒ ตัวนี้  แปลตามตัวว่า “แห่งแม่น้ำ”  Dictionary ของมหาวิทยาลัย Oxford  ให้คำจำกัดความของคำ potamites  เป็น “the soft-shelled river tortoises”  “เต่าแม่น้ำกระดองอ่อน”  (คือ ตะพาบน้ำ ชนิดหนึ่ง)  สรุปว่า potamites แปลว่า “ตะพาบน้ำชนิดหนึ่ง” ก็แล้วกัน

potamites

                                         

potamian เป็นรูปคุณศัพท์ของ potamites อย่างเช่นในประโยค Some people like to eat potamian flesh. – คนบางคนชอบกินเนื้อตะพาบน้ำ

                                                โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ

ผ่าศัพท์ภาษาอังกฤษวันละคำสองคำ:อธิบายคำว่า hippopotamus, hippuric

hippopotamus – hippopotami

hippopotami  เป็นรูปพหูพจน์ของ  hippopotamus  เหตุผลที่รูปพหูพจน์ของศัพท์ตัวนี้ ไม่เติม  “es” ตามหลักการเปลี่ยนเอกพจน์เป็นพหูพจน์ของภาษาอังกฤษ  เพราะศัพท์ตัวนี้เป็นภาษากรีก จึงมีการเปลี่ยนรูปจากเอกพจน์เป็นพหูพจน์ตามภาษากรีก

hippuric

ในวิชาเคมี มีกรดชนิดหนึ่ง  พบในเยี่ยวม้า หรือสัตว์กินพืชบางชนิด  เรียกว่า hippuric acid มาจากคำ   ἴππος  +  ὄυρον   (hippos +ouron   ฮิพพอส+อูรอน)  ซึ่ง (ouron อูรอน)  แปลว่า น้ำปัสสาวะ  hippuric  เป็นคำคุณศัพท์ จึงแปลว่า “เกี่ยวกับเยี่ยวม้า” hippuric acid แปลว่า “กรดเยี่ยวม้า”

                      

                           โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ

hippogriff

griffin เป็นสัตว์ในเทพนิยายของกรีก เขียนตามอักษรกรีกเป็น γρυπός (grupos กรุพอส) ส่วนบนมีหัวและปีกเหมือนนกอินทรี ส่วนล่างเป็นสิงโต

                                  

griffin

hippogriff  เป็นสัตว์ในเทพนิยาย ส่วนบนเป็น griffin (นกอินทรี) ส่วนล่างเป็นม้า

hippogriffin

                              

hippomania

คำ  mania  มาจากภาษากรีก  μανία  (mania มานิอา)  แปลว่า

“บ้า, คลั่ง”  

hippomania จึงแปลว่า  “บ้าม้า, คลั่งม้า”

hippophagy – hippophagist

คำภาษากรีก  φαγια    (phagia ฟากิอา) แปลว่า  “การกิน, การกลืน” hippophagy จึงแปลว่า “การกินหรือการกลืนเนื้อม้า” 

hippophagist แปลว่า “ผู้กิน หรือ ผู้กลืนเนื้อม้า”

ผ่าศัพท์ภาษาอังกฤษวันละคำสองคำ:อธิบายคำว่า hippocrepian , hippodrome

hippocrepian

คำ  κρηπ’ς (krep’s คเรพ’ส)  เป็นภาษากรีกแปลว่า “รองเท้า”  เมื่อเข้าสมาสกับคำ hippo เราไม่แปลว่า “รองเท้าม้า”  แต่แปลว่า  “เกือกม้า”  และเพราะศัพท์นี้เป็นคำคุณศัพท์  จึงแปลว่า “เหมือนเกือกม้า”  

ในทางพฤกษศาสตร์ มีพืชหลายชนิดที่มีใบและกลีบดอกคล้ายเกือกม้า

hippodrome

คำ  δρόμος (dromos ดรอมอส)  เป็นภาษากรีก แปลว่า “วิ่ง”  hippodrome จึงแปลตามความหมายว่า “ม้าวิ่ง” นั่นคือ “สนามม้า” 

มีศัพท์อีกสองตัวที่เราคุ้นอยู่ คือ aerodrome แปลตามตัวว่า  “วิ่งทางอากาศ”  คือ “สนามบิน”   และ picturedrome  แปลตามตัวว่า  “รูปภาพวิ่ง” คือ  “โรงภาพยนตร์”

                             โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ

ผ่าศัพท์ภาษาอังกฤษวันละคำสองคำ:อธิบายคำว่า hippocentaur และ bucentaur

hippocentaur                           

ดูเหมือนว่าเราจะคุ้นกับภาพวาดหรือรูปปั้นของคนครึ่งม้า ส่วนบนเป็นคน ส่วนล่างเป็นม้า และอีกอย่างหนึ่งคือครึ่งคนครึ่งวัว ส่วนบนเป็นคน ส่วนล่างเป็นวัว เราอาจจะไขว้เขวว่า ศัพท์ตัวไหนเป็นคนผสมม้า ศัพท์ตัวไหนเป็นคนผสมวัว

ประการแรกให้เรารู้จักกับ   centaur   เสียก่อน   ศัพท์ตัวนี้เป็นภาษากรีก κένταυρος (kentauros เค็นเทารอส)  คือสัตว์ในเทพนิยาย ครึ่งคน ครึ่งสัตว์ ส่วนบนเป็นคน ส่วนล่างเป็นสัตว์  
เราทราบแล้วว่า  hippo แปลว่า “ม้า” ฉะนั้น“  hippocentaur  จึงเป็นตัวครึ่งคนครึ่งม้า 

 bucentaur

ส่วนตัว  ครึ่งคนครึ่งวัว นั้น เขาเรียกว่า bucentaur  คำ βοῦς (bous บูส) เป็นภาษากรีก แปลว่า “วัว”  ฉะนั้น bucentaur จึงเป็นตัวครึ่งคนครึ่งวัว  

                                 

                                     โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ

ผ่าศัพท์ภาษาอังกฤษวันละคำสองคำ:อธิบายคำว่า hippocampus (anatomy) ต่อ

ในขณะเดียวกัน ภายหลังได้มีการศึกษาวิชา anatomy  หรือกายวิภาค  เมื่อมีการกล่าวถึงรายละเอียดของมันสมอง  ส่วนประกอบที่สำคัญของสมองที่มีบทบาทในการสร้างความจำระยะยาว  ถูกตั้งชื่อว่า  hippocampus    การที่เขาตั้งชื่อมันอย่างนี้  เพราะมันมีรูปร่างคล้าย  “ ม้าน้ำ ”  ใครที่มีมันสมองส่วนนี้บกพร่อง จะเป็นโรค ”อัลไซเมอร์”  ( alzheimer )

                            

เมื่อเราได้ศัพท์  hippocampus   ซึ่งเป็นสัตว์เทพนิยายครึ่งม้าครึ่งปลา   ส่วนบนเป็นม้าส่วนล่างเป็นปลา   และเราได้ความรู้ใหม่ว่า  campus  เป็นสัตว์เทพนิยายของกรีก  เป็นสัตว์ที่มีส่วนล่างเป็นปลา ส่วนบนเป็นสัตว์ต่างๆ  เราก็สามารถเรียนรู้ศัพท์ใหม่ๆได้อีก เช่น

              

         leocampus สัตว์ในเทพนิยายของกรีก  ที่มีส่วนบนเป็นสิงโตส่วนล่างเป็นปลา  (ภาษากรีก  λέον  (Leon (เล- ออน)  แปลว่า สิงโต,  Leo  ราศีสิงห์)

           pardalocampus  สัตว์ในเทพนิยายของกรีก   ส่วนบนเป็นเสือดาว  ส่วนล่างเป็นปลา  (ภาษากรีก  παρδαλίς  (pardalis  พาดาลิส)  แปลว่า  เสือดาว  leopard, pard  เสือดาว)

 taurocampus  สัตว์ในเทพนิยายของกรีก  ส่วนบนเป็นวัว ส่วนล่างเป็นปลา (ภาษากรีก   ταυρος  (tauros  เทารอส)  แปลว่า วัว  Taurus  ราศีพฤษภ)  

                                    โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ

            

ผ่าศัพท์ภาษาอังกฤษวันละคำสองคำ:อธิบายคำว่า hippocampus

1.1 จากการที่เราได้ทราบว่า คำภาษากรีก “ ἳππος ”  (hippos  ฮิพพอส) แปลว่า “ม้า”  และคนอังกฤษนำศัพท์ตัวนี้มาใช้ในภาษาของตน  ฉะนั้น ศัพท์ภาษาอังกฤษที่มีคำนี้อยู่ จะเกี่ยวกับม้าทั้งสิ้น เช่น

                                         hippocampus

                             hippocentaur

                             hippocrepian

                             hippodrome

                             hippogriff

                             hippomania

                             hippophagy

                             hippophagist

                             hippopotamus

                             hippopotami

                             hippuric

ขอวิเคราะห์ศัพท์เหล่านี้ทีละตัว ดังนี้

hippocampus

แน่นอนทีเดียวว่า ศัพท์ตัวนี้จะต้องเกี่ยวข้องกับม้าเพราะมีคำ  hippo อยู่  แต่ campus คืออะไร?  เราคุ้นกับคำ  campus  ที่เป็นบริเวณในมหาวิทยาลัยหรือเป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัย  ซึ่งศัพท์นี้มาจากภาษาละติน campus (คัมพุส) แปลว่า “สนาม” (field)  แต่ศัพท์ campus ของศัพท์ hippocampus เป็นภาษากรีก κάμπος (kampos คัมพอส)  เป็นสัตว์เทพนิยายของกรีก เหมือนกับสัตว์ในป่าหิมพานต์   hippocampus  เขียนอักษรกรีกเป็น  ἳπποςκαμπος   (hipposkampos ฮิพพอสคัมพอส)  คือสัตว์เทพนิยาย ครึ่งม้าครึ่งปลา   ส่วนบนเป็นม้ามีสองเท้า ส่วนล่างเป็นปลา  เป็นสัตว์ลากพาหนะของ  Neptune  เทพเจ้าแห่งมหาสมุทร

โปรดติดตามศัพท์คำต่อไปนะครับ